Χρόνια Νεφρική Νόσος: Διατροφική αξιολόγηση και σύνταξη ενός πολύπλοκου διαιτολογίου με τον πιο απλό τρόπο

Τις τελευταίες δύο δεκαετίες, παρουσιάζεται μεγάλη συσσώρευση - ανάδειξη νέων στοιχείων σχετικά με τη αξιολόγηση της διατροφής και μεταβολικών πτυχών της νεφρικής νόσου.

Το 2020, ο National Kidney Foundation's Kidney Disease Outcomes Quality Initiative (KDOQI) δημοσίευσε και παρουσίασε νέες αναθεωρημένες κατευθυντήριες οδηγίες και συστάσεις για τη διαχείριση των ασθενών με Χρόνια Νεφρική Νόσο (ΧΝΝ) σε όλα τα στάδιά της.

Πρακτικά

1. Πρόσληψη πρωτεϊνών – ανάλογα με την συνύπαρξη ή όχι ΣΔ (βλ. παραπάνω) ή αν βρίσκονται υπό αιμοκάθαραση ή περιτοναϊκή διάλυση
2. Πρόσληψη ενέργειας – 25-35 kcal/kg/d
3. Κάλιο
4. Νάτριο
5. Φώσφορος
6. Είναι απολύτως εξατομικεύμενα και ανάλογα με τις εξετάσεις του κάθε ασθενή τα γραμμάτια των μικροθρεπτικών που θα χρησιμοποιηθούν στο διαιτροφικό πλάνο οπότε ίσως να μπει σαν εύρος. Επίσης όσον αφορά τον φώσφορο παίζουν ρόλο πολλά π.χ. τρόφιμο συσκευασμένο, fast food , πρόσθετα οπότε είναι πολύ δύσκολο να υπολογιστεί μέσω του λογισμικού. Να υπάρχει δίπλα σύσταση για εκπαίδευση του ασθενούς σχετικά με την πρόσληψη του ασβεστίου.

Κάλιο

• Σε ασθενείς με ΧΝΝ, η έκκριση K+ στο κόλον είναι αυξημένη
• Έχουν παρατηρηθεί χαμηλότερα επίπεδα φυλλικού οξέος στον ορό και τριπλάσια συχνότητα εμφάνιση ανεπάρκειας φυλλικού οξέος σε ασθενείς με ΧΝΑ σταδίου 3 και 4 που ακολουθούσαν δίαιτα με περιορισμένη σε Κ+ σε σύγκριση με ασθενείς με ΧΝΑ 1 και 2 που δεν ακολουθούσαν δίαιτα περιορισμένης Κ. Παρόλα αυτά δεν συστήνεται συμπληρωματική χορήγηση φολικού οξέος μόνο παρακολούθηση των επιπέδων του.
• Σε ασθενεί σταδίου ΧΝΑ 1-4, δεν συστήνεται η μείωση πρόσληψης εκτός και αν υπάρχει υπερκαλιαιμία όπου το Κ+ πρέπει να μειωθεί<2400mg/d
• Σε ασθενείς ΧΝΑ σε αιμοκάθραση συστήνεται: 40mg/kg ιδανικού ΣΒ ή <2400 mg/d
• Σε ασθενείς ΧΝΑ σε περιτοναϊκή διάλυση συστήνεται 2000-3000mg/d . Γενικά απαιτείται εδώ εξατομίκευση και συνεργασία με τον νεφρολόγο

Οι οδηγίες έχουν αναθεωρηθεί σε όλο το φάσμα της διατροφικής παρέμβασης (ανίχνευση, αξιολόγηση και διαιτητική εντολή). Η σύνταξη ενός διαιτολογίου για ασθενή με ΧΝΝ αποτελεί πρόκληση, καθώς είναι πάρα πολλές οι μεταβλητές που πρέπει να ληφθούν υπόψη.

1. Σε ενήλικες με ΧΝΑ 3-5 σταδίου ή μετά τη μεταμόσχευση, συστήνεται να γίνεται διατροφικό screening ρουτίνας τουλάχιστον ανά διετία με σκοπό τον εντοπισμό όσων κινδυνεύουν από Πρωτεϊνο-ενεργειακή ανεπάρκεια .
2. Σε ενήλικες με ΧΝΑ σταδίου 5 σε αιμοκάθαρση συντήρησης, προτείνετε η χρήση βιοεμπέδησης και κατά προτίμηση βιοηλεκτρικής σύνθετης αντίστασης πολλαπλών συχνοτήτων, (MF-BIA) για την αξιολόγηση της σύστασης του σώματος όταν είναι διαθέσιμη. Οι αξιολογήσεις βιοεμπέδησης θα πρέπει ιδανικά να πραγματοποιούνται τουλάχιστον 30 λεπτά ή περισσότερο μετά το τέλος της συνεδρίας αιμοκάθαρσης για να γίνει η ανακατανομή των σωματικών υγρών.
3. Σε ενήλικες με ΧΝΑ 1-5Δ ( 1Β ), ελλείψει οιδημάτων, προτείνεται η μέτρηση δερματοπτυχών για την εκτίμηση του σωματικού λίπους.
4. Σε ενήλικες με ΧΝΑ σταδίοτ 1-5 ή μετά τη μεταμόσχευση που είναι κλινικά σταθεροί, συστήνεται να γίνεται αξιολόγηση του σωματικού βάρους και του ΔΜΣ και να παρακολουθούνται για αλλαγές της σύστασης σωματικού βάρους:
5. Τουλάχιστον μηνιαία σε ασθενείς σε αιμοκάθραση συντήρησης και περιτοναϊκή διάλυση
6. Τουλάχιστον κάθε 3 μήνες σε ασθενείς με ΧΝΑ 4-5 ή μετά τη μεταμόσχευση
7. Τουλάχιστον κάθε 6 μήνες σε ασθενείς με ΧΝΑ 1-3

To υπερσύγχρονο λογισμικό Athlisis αποτελεί ένα πολυδύναμο εργαλείο που δίνει τη δυνατότητα να πλαισιώσουμε τη σύνταξη του διαιτολογίου και να εξατομικεύσουμε σύμφωνα με τις ανάγκες του εκάστοτε ασθενή.

Ξεχάστε τους υπολογισμούς με αριθμομηχανή ή στο χαρτί και κάντε τη ζωή σας πιο εύκολη.

Συνολικά με 3 κλικ μπορείτε να προχωρήσετε κατευθείαν στη δημιουργία διαιτολογίου. Για να γίνει καλύτερη κατανόηση της εφαρμογής του Athlisis στη σύνταξη του διαιτολογίου ενός ασθενή, παρακάτω γίνεται παρουσία ενός περιστατικού με ΧΝΝ τελικού σταδίου (5ο) με σκοπό τη μακροχρόνια αποφυγή ένταξης στην αιμοκάθαρση ακολουθώντας τις συστάσεις του KDOQI. Η ασθενής είναι 51 ετών, με ύψος 169 cm και 104 kg.

Διαιτητική εντολή

Μέσα από την εφαρμογή της εξίσωση του Harris & Benedict υπολογίζουμε το BMR (≈ 1600 Kcal). Για τη μείωση του έργου των νεφρών, η νέα οδηγία για την πρόσληψη πρωτεΐνης είναι 0.6 gr/kg/ημέρα. Έως εκ τούτου, το σύνολο της προσλαμβανόμενης πρωτεΐνης πρέπει να είναι 62.4 gr. Μέσα από την καρτέλα «Κατανομή μακροθρεπτικών» μπορούμε πολύ εύκολα να προσεγγίσουμε τη διαιτητική εντολή.

Ενεργοποίηση Na, K, P και νερού

Οι οδηγίες ως προς τους ηλεκτρολύτες παραμένουν ίδιες. Από την καρτέλα «Μικροσυστατικά» κλικάρουμε την ενεργοποίηση της παρακολούθησης και επιλέγουμε τα συστατικά εκείνα που μας ενδιαφέρουν να παρακολουθήσουμε κατά τη διάρκεια σύνταξης του διαιτολογίου. Σημαντική είναι και η ενεργοποίηση της παρακολούθησης του νερού, ώστε να γνωρίζουμε πόσα ml προέρχονται από τις τροφές.

Παρακολούθηση μακρο-μικροσυστατικών του διαιτολογίου

Πλέον μπορούμε να ξεκινήσουμε τη σύνταξη του διαιτολογίου, με το Athlisis ως επόπτη. Εάν ενεργοποιήσουμε την επιλογή Προεπισκόπησης μακροσυστατικών γευμάτων μπορούμε να κάνουμε ένα γρήγορο screening της ενέργειας και της σύνθεσης των γευμάτων σε μακροσυστατικά, ώστε να βελτιώσουμε την πρόοδο του διαιτολογίου.

Τέλος, με το τρίτο κλικ μέσα από την καρτέλα της ανάλυσης λαμβάνουμε τη συνολική εικόνα του διαιτολογίου σε ενέργεια και μικρο-μακροσυστατικά ως μέσους όρους, αλλά και ξεχωριστά για κάθε ημέρα της εβδομάδας. Με αυτόν τον τρόπο μπορούμε να κάνουμε στοχευμένες αλλαγές σύμφωνα με τις συστάσεις.

Η εξατομικευμένη παρέμβαση και ειδικά σε χρόνιους ασθενείς, ανεξάρτητα παθολογίας, αποτελεί πάντα evidence based παρέμβαση.

Το λογισμικό Athlisis αποτελεί τον απόλυτο αρωγό για τη σύνταξη ενός πολύπλοκου διαιτολογίου και σας δίνει τη δυνατότητα να εστιάσετε στις προτιμήσεις του ασθενή ακολουθώντας ταυτόχρονα τις εκάστοτε οδηγίες κλινικής διατροφής.

#λογισμικό για διαιτολόγους #διαιτολογικό λογισμικό #πρόγραμμα διατροφής #διατροφικό πρόγραμμα #επιστημονικό λογισμικό για διατροφολόγους #λογισμικό δίαιτας #πρόγραμμα διατροφών #χρόνια νεφρικήνόσος